Dlaczego tylko jeden Bóg?
Co rozum może powiedzieć o tym, kim jest Bóg, ze św. Tomaszem z Akwinu.
Trzy drogi pokazują, że istnieje coś pierwszego: to, co zmienia, samo się nie zmieniając, samo istnienie i to, co konieczne samo z siebie. Ale co rozum może powiedzieć o tym, czym to jest?
Św. Tomasz z Akwinu zaczyna od tego, czym Bóg nie jest: nie jest złożony, nie jest ograniczony, nie jest jednym z wielu. Potem pyta, jak nasze słowa w ogóle mogą coś powiedzieć o Bogu. Najpierw przeczytaj argument w skrócie. Potem przejdź go krok po kroku i na każdym kroku wybierz najczęstszy zarzut, aby zobaczyć, jak na niego odpowiedzieć.
Argument w skrócie
Argument w pięciu zdaniach, do nauczenia się na pamięć.
- To, co pierwsze, jest czystym aktem i samym istnieniem. Dlatego nie ma części: Bóg jest prosty.
- Temu, co jest czystym aktem, niczego nie brakuje. Bóg jest doskonały i dobry, i to dobry sam z siebie.
- Bóg nie otrzymał swego istnienia w czymś, co by je ograniczało. Dlatego jest nieskończony.
- To, co jest swoją własną istotą, nie może istnieć w wielu egzemplarzach. Jest tylko jeden Bóg.
- Nasze słowa o Bogu są prawdziwe, ale nie wystarczają. Mówi się je o Nim przez analogię, bo Bóg nie jest jednym z bytów.
Pojęcia, których potrzebujeszIstota i istnienie · Akt i możność
Istota i istnienie essentia, esseIstota to to, czym rzecz jest. Istnienie to to, że jest. We wszystkim, co stworzone, są one różne: istnienie nie należy do tego, czym rzecz jest.
Przykład
Wiesz, czym jest róża, nie wiedząc, czy na stole stoi róża. Żeby to wiedzieć, musisz spojrzeć.
U św. Tomasza
Św. Tomasz omawia to rozróżnienie w De ente et essentia, rozdz. 3 (w niektórych wydaniach rozdz. 4). W Summa theologiae I q.3 a.4 pokazuje, że tylko w Bogu istota i istnienie są tym samym.
Akt i możność actus, potentiaMożność to zdolność stania się czymś lub przyjęcia czegoś. Akt to to, że tak rzeczywiście jest. To, co coś przyjmuje, jest w możności względem tego, a to, co przyjęte, jest jego aktem.
Przykład
Nasiono jest drzewem w możności, dorosłe drzewo jest drzewem w akcie. Zimna woda jest ciepła w możności, dopóki ktoś jej nie podgrzeje.
U św. Tomasza
Św. Tomasz stosuje te pojęcia do istnienia: to, co przyjmuje istnienie, ma się do niego jak możność do aktu (De ente et essentia, rozdz. 3). W Bogu nie ma możności, dlatego Jego istota i istnienie są jednym (Summa theologiae I q.3 a.4).
Krok po kroku
albo dotknij pola na mapie, aby zobaczyć teksty źródłowe.
Sprawdź się
Najpierw pomyśl nad odpowiedzią. Nic nie jest zapisywane.
Co znaczy, że Bóg jest prosty?
Że nie jest z niczego złożony: nie ma części ani ciała, a to, czym jest, i to, że istnieje, jest w Nim tym samym.
Dlaczego Bóg jest dobry sam z siebie, a my tylko częściowo?
Rzecz jest dobra o tyle, o ile jest doskonała. Bóg jest czystym aktem i niczego Mu nie brakuje, więc jest dobry przez swoją istotę. My dobroć otrzymaliśmy.
W jaki sposób Bóg jest nieskończony?
Nie w rozmiarze, lecz w doskonałości. Jego istnienie nie jest przyjęte w niczym, co by je ograniczało.
Jak odpowiesz komuś, kto mówi, że chrześcijanie wierzą w trzech bogów?
Chrześcijanie wierzą w jednego Boga w trzech osobach. To, że Bóg jest jeden, rozum może wykazać. To, że jest trzema osobami, wiemy z objawienia, i nie jest to niemożliwe.
Co znaczy, że mówimy o Bogu przez analogię?
Słowa nie znaczą o Bogu ani dokładnie tego samego co o nas, ani czegoś zupełnie innego. Mówią o Bogu coś prawdziwego, ale nie wystarczają.